Ο μοναχός Επιφάνιος ήταν αναμφίβολα ένας πολυτάλαντος άνθρωπος. Για πάνω από 40 χρόνια ζούσε ασκητικά στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας, όπου καλλιεργούσε σταφύλια, παρήγαγε κρασί, φρόντιζε την αθωνική κουζίνα και έγραφε βιβλία, διδάσκοντας στον κόσμο τις αρχές της αγιορείτικης γαστρονομικής παράδοσης.
Ο ίδιος συνέβαλε δραστικά στη διαμόρφωση του καταλόγου ελληνικών κρασιών, προσθέτοντας μοναδικές ποικιλίες από το κάθισμα του Μυλοποτάμου. Ακόμη, χάρη σε αυτόν η αθωνική κουζίνα έγινε γνωστή έξω και πέρα από τα όρια της μοναστικής πολιτείας.
Ο μοναχικός του βίος ξεκίνησε το 1973, όταν εκάρη μοναχός στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου. Κατά τη δεκαετία του 1980 ταξίδεψε στην Αίγυπτο, όπου ασκήτεψε στην Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά. Το 1990 επέστρεψε στην Ελλάδα και εγκαταστάθηκε στο Κάθισμα του Αγίου Ευσταθίου, στον Μυλοπόταμο, που αποτελεί μετόχι της Ιεράς Μονής Μεγίστης Λαύρας.
Καλλιεργούσε τα δικά του σταφύλια, πράγμα που αποτέλεσε μεγάλο επίτευγμα, καθώς κατάφερε να αναβιώσει τους αρχαίους αμπελώνες της περιοχής. Όσον αφορά τη σχέση του με τη μαγειρική, ο αγιορείτης μοναχός έψηνε το φαγητό σε μεγάλους φούρνους, χρησιμοποιώντας λαχανικά, βότανα, μπαχαρικά και πολλά θαλασσινά. Το αγιορείτικο βιολογικό ελαιόλαδο και οι φυσικές πρώτες ύλες που έπαιρνε από την αθωνική γη νοστίμιζαν τα γεύματά του.
Ο ανοιχτός και εγκάρδιος χαρακτήρας του μοναχού Επιφανίου βοήθησε στη διάδοση του αγιορείτικου κρασιού και των μοναστηριακών συνταγών του Άθω.
Απαντώντας στο ερώτημα σχετικά με το τι τον οδήγησε στον μοναχισμό, είπε:
«Για να γίνεις μοναχός, πρέπει να καταλάβεις αν το έχεις μέσα σου ή όχι. Είναι μια δύσκολη ερώτηση. Είναι σαν να ρωτάς κάποιον γιατί ερωτεύεται ή πώς ερωτεύεται. Είτε το έχεις μέσα σου είτε όχι.»
«Ο Μυλοπόταμος είναι ένας τόπος κατάλληλος για την οινοποιία. Ο ίδιος ο Άγιος Αθανάσιος, ο ιδρυτής της Μονής Μεγίστης Λαύρας (973), αναφέρει τον Μυλοπόταμο στη διαθήκη του, λέγοντας πως έχτισε εδώ έναν πύργο και μια εκκλησία προς τιμήν του Αγίου Ευσταθίου, ενώ ακόμη φύτεψε αμπελώνες και ελαιόδεντρα. Από τότε, παράγεται στην περιοχή αυτή κρασί και ελαιόλαδο. Εγώ δεν κάνω τίποτα ιδιαίτερο. Απλώς συνεχίζω την παράδοση που πάει έως και χίλια χρόνια πίσω.»
«Παράγουμε πέντε ποικιλίες κρασιού. Η πρώτη αφορά ένα κόκκινο κρασί. Αυτό κυκλοφόρησε το 1996 και έπειτα ακολούθησαν όλα τα υπόλοιπα. Συνολικά, παράγουμε περίπου 70.000 φιάλες ετησίως.»
Αξίζει να σημειωθεί πως ο πατήρ Επιφάνιος αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους μάγειρες της αγιορείτικης πολιτείας. Το βιβλίο του «Η Μαγειρική του Αγίου Όρους» κυκλοφορεί ακόμη σήμερα στα ελληνικά βιβλιοπωλεία.
«Το διακόνημά μου στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου ήταν η μαγειρική. Το διακόνημα είναι για τους μοναχούς σαν ένα επάγγελμα. Επί επτά χρόνια, μαγείρευα για 80-100 άτομα ημερησίως. Έφτιαχνα τα κυρίως γεύματα, τις σαλάτες και τα γλυκά. Έμαθα να μαγειρεύω δίπλα στους παλιούς δασκάλους της αθωνικής κουζίνας και, επειδή το αγαπούσα τόσο πολύ, έκανα συνεχώς ερωτήσεις. Άρχισα, ακόμη, να συλλέγω συνταγές, όχι από τα βιβλία, αλλά ρωτώντας τους μοναχούς και μαθαίνοντας από πρώτο χέρι. Μάθαινα πώς ετοίμαζαν το ψάρι με την άσπρη σάλτσα και τι άλλο έκαναν μετά. Τα τελευταία 15 χρόνια, φίλοι και γνωστοί μου με παρότρυναν να καταγράψω όλες αυτές τις συνταγές σε ένα βιβλίο.»
