Οι Άγιοι Πέτρος και Παύλος κλήθηκαν από τον Χριστό να κηρύξουν τον λόγο του Ευαγγελίου, διαδίδοντας σε όλη την οικουμένη το μήνυμα της αγάπης και της σωτηρίας του γένους των ανθρώπων. Οι δυο τους αποτελούν τα σπουδαιότερα παραδείγματα ειλικρινούς μετάνοιας και επιστροφής στην αγκαλιά του Κυρίου. Παράλληλα, αποτελούν τη μεγαλύτερη απόδειξη της συγχωρητικότητας και της φιλανθρωπίας του Θεού-Πατέρα.
Απόστολος Πέτρος
Προτού συναντήσει τον Χριστό, ο οποίος και του έδωσε το όνομα Πέτρος, ο άγιος ονομαζόταν Σίμων. Ήταν γεννημένος στη Βηθσαϊδά της Γαλιλαίας. Το όνομα του πατέρα του ήταν Ιωνάς. Αδελφός του ήταν ο Απόστολος Ανδρέας ο Πρωτόκλητος. Αυτός τον σύστησε στον Ιησού, λέγοντάς του: «εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν· ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον Χριστός·» (Ιωάννης 1:42).
Ο Σίμων Πέτρος ήταν παντρεμένος και εργαζόταν ως ψαράς. Αγαπούσε τη θάλασσα και απολάμβανε να κοπιάζει για να εξασφαλίζει το ψωμί του. Η ασχολία αυτή τον βοήθησε να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες της ζωής, του δίδασκε να εργάζεται σκληρά, να χαίρεται όταν έχει καλή σοδιά και να κάνει υπομονή όταν αποτυγχάνει. Ήταν ένας δυναμικός, αυθεντικός και ειλικρινής άνθρωπος.
Η συνάντησή του με τον Ιησού άλλαξε για πάντα τη ζωή του. Από έναν συνηθισμένο ψαρά, ο Χριστός τον μετέτρεψε σε «ψαρά των ανθρώπων», δηλαδή σε απόστολο που διάλεγε τους πιστούς και τους προετοίμαζε για τη Βασιλεία των Ουρανών. Επαναλάμβανε τα λόγια του Αγίου Ιωάννη του Βαπτιστή, τα οποία επιβεβαίωσε και ο ίδιος ο Ιησούς: «μετανοεῖτε· ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθαίος 3:2).
Ο Απόστολος Πέτρος ανατράφηκε με την εβραϊκή πίστη, την οποία κληρονόμησε από την οικογένειά του. Μεγάλωσε στη συναγωγή, στο εβραϊκό και μερικώς ελληνιστικό περιβάλλον της Γαλιλαίας, όπου συνυπήρχαν πολλές και διαφορετικές θρησκείες. Ωστόσο, ο ίδιος ήταν ένας απλός άνθρωπος. Δεν μιλούσε ελληνικά, είχε, όμως, κοντά του τον Ευαγγελιστή Μάρκο, ο οποίος ήταν μαθητής και διερμηνέας του. Στεκόταν στο πλάι του, τον ακολουθούσε και μετέφραζε για αυτόν πλήθος κειμένων, από τα εβραϊκά στα ελληνικά.
Απόστολος Παύλος
Ο Απόστολος Παύλος ονομαζόταν αρχικά Σαούλ. Γεννήθηκε στην Ταρσό της Κιλικίας και ανήκε στους εβραίους της διασποράς, καθώς η οικογένειά του είχε εξοριστεί από τους Ρωμαίους. Ήταν άνθρωπος με σημαντική θεολογική μόρφωση, την οποία είχε αποκτήσει σπουδάζοντας στην Ταρσό και στην Ιερουσαλήμ. Ακόμη, θεωρούταν Ρωμαίος πολίτης, με κοσμοπολίτικη καταγωγή, μιλούσε ελληνικά και είχε υπάρξει μαθητής του Γαμαλιήλ, θεολόγου του Νόμου του Μωυσή.
Αν και ο Απόστολος Παύλος ήταν σύγχρονος του Ιησού, ωστόσο δεν είχαν συναντηθεί κατά την επίγεια παρουσία Του. Σύμφωνα με την παράδοση, ο άγιος καταδίωκε με ζήλο τη νέα κοινότητα των μαθητών του Ιησού. Κάποτε, κατά τη διάρκεια των διωγμών στη Συρία και ενώ βρισκόταν κοντά στη Δαμασκό, γνώρισε τον Ιησού, ο οποίος εμφανίστηκε μπροστά του και του είπε: «Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις;» (Πράξεις 9:4).
Έτσι, κατάλαβε πως ο Χριστός ήταν ο αληθινός Μεσσίας. Τον αναγνώρισε ως κεφαλή της Εκκλησίας και θέλησε να Τον υπηρετήσει.
Αν και ο Σαούλ κυνηγούσε με μίσος τους Χριστιανούς, η χάρη του Θεού θέλησε να σώσει τόσο τους ανθρώπους που διώκονταν όσο και τον ίδιο τον εχθρό τους. Μετά τη μεταστροφή και το βάπτισμά του, ο Σαούλ έγινε ο Απόστολος Παύλος, ο πιο θερμός ιεραπόστολος του Χριστού και της Εκκλησίας Του.
Οι δύο Απόστολοι του Κυρίου
Γεννημένοι σε διαφορετικούς τόπους και πολιτισμούς, έχοντας λάβει διαφορετική μόρφωση και υιοθετώντας διαφορετικούς τρόπους ζωής, οι Άγιοι Πέτρος και Παύλος κλήθηκαν να γίνουν απόστολοι του λόγου του Ευαγγελίου. Ανέλαβαν, έτσι, να φέρουν εις πέρας ο καθένας το δικό του έργο. Ο Άγιος Πέτρος κήρυξε το Ευαγγέλιο στους Ιουδαίους, ενώ ο Άγιος Παύλος σε όλα τα άλλα έθνη. Ο Άγιος Πέτρος αποτελεί έναν από τους 12 Αποστόλους, ενώ ο Άγιος Παύλος θεωρείται ο 13ος .
Τι κοινό έχουν οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος;
Το κοινό χαρακτηριστικό των δύο αποστόλων είναι η βίωση του πραγματικού νοήματος της πίστης και η πληρότητα της ψυχικής τους δύναμης. Οι δυο τους είχαν ζωντανή αγάπη για τον Χριστό, κοινωνώντας τη χάρη και τη φώτιση της παρουσίας Του.
Ο Άγιος Πέτρος ομολόγησε τη θεότητα του Ιησού λέγοντας: «σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος» (Ματθαίος 16:16), ενώ ο απόστολος Παύλος ομολόγησε πως στον Χριστό «κατοικεί παν το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς» (Κολοσσαείς 2:9).
Μέσα από τα λόγια τους, η οικουμένη διδάχτηκε τη χριστιανική πίστη, στην οποία κρύβεται όλο το μυστήριο της αλήθειας του Θεού. Όπως αναφέρεται και στα ιερά κείμενα της Εκκλησίας: «μέγα ἐστὶ τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν Πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήφθη ἐν δόξῃ.» (Α΄ Τιμόθεον 3:16).
Οι δύο απόστολοι βίωσαν τη μετάνοια και την αλλαγή, τη μεταστροφή της προσωπικότητας και της ζωής τους. Ο Άγιος Πέτρος αρνήθηκε τον Χριστό τρεις φορές (Λουκάς 22:62), όμως Τον αγάπησε εξίσου, μέχρι τον μαρτυρικό του θάνατο. Ο Άγιος Παύλος καταδίωξε την Εκκλησία, όμως έγινε επίσης υπηρέτης της, μετανοώντας και αφιερώνοντας τον εαυτό του στη διακονία της, έως ότου διόρθωσε το λάθος του.
Τελικά, αυτό που ενώνει τους δύο αγίους είναι η αγάπη για τον Χριστό και το ποίμνιό Του. Η Εκκλησία θεμελιώνεται στον βράχο της πίστης. Όπως παραδέχτηκε ο Άγιος Πέτρος, ο Κύριος είναι ο ακρογωνιαίος λίθος, που ενώνει στα σπλάχνα της Εκκλησίας τον εβραϊκό λαό με όλους τους υπόλοιπους λαούς του κόσμου. Ο ίδιος εργάστηκε για την ορθή πίστη και την ενότητα της Εκκλησίας, απορρίπτοντας τις ψευδείς προφητείες και διδασκαλίες, που παραπλανούσαν τα πλήθη:
«Εκτός όμως των αληθινών προφητών ανεφάνησαν και ψευδοπροφήται στον ιουδαϊκόν λαόν, όπως άλλωστε και μεταξύ σας θα παρουσιασθούν ψευδοδιδάσκαλοι, οι οποίοι με πολλήν επιτηδειότητα και πανουργίαν θα προσπαθήσουν να εισαγάγουν και διαδώσουν ολεθρίας αιρέσεις. Θα αρνούνται δε και θα παραμερίζουν αυτόν τον Κύριον και Δεσπότην, που τους εξηγόρασεν από την αιωνίαν καταδίκην με το αίμα του, και θα επισύρουν εναντίον του εαυτού των ταχείαν καταστροφήν. Και πολλοί θα παρασυρθούν από τους δολίους αυτούς αιρετικούς και θα ακολουθήσουν τας διαφόρους αυτών ακολασίας. Εξ αιτίας δε όλων αυτών θα βλασφημηθή και θα κακολογηθή ο δρόμος της χριστιανικής αληθείας, που οδηγεί στον αγιασμόν και την ομοίωσιν προς τον Θεόν. Και οι ψευδοδιδάσκαλοι αυτοί, σαν απατεώνες και δόλιοι έμποροι, δια να επιτύχουν εις βάρος σας αισχρά κέρδη, θα σας εκμεταλλευθούν με ψευδείς διδασκαλίας, τας οποίας θα συλλαμβάνη και θα πλάθη η νοσηρά των διάνοια. Εναντίον αυτών η καταδίκη δεν θα βραδύνη, όπως και εις την παλαιάν εποχήν δεν εβράδυνε εναντίον άλλων ομοίων των, και η απώλειά των δεν κοιμάται (αλλά θα εκσπάση βαρεία εναντίον των, όταν σταματήση πλέον η μακροθυμία του Θεού). Διότι, εάν ο Θεός δεν ελυπήθη και δεν ελογάριασε και αυτούς ακόμη τους αγγέλους που είχαν αμαρτήσει, αλλά με φοβερές αλυσίδες δεμένους τους έρριψε στο βαθύ σκοτάδι του ταρτάρου και τους παρέδωσε να φρουρούνται δια την ημέραν της κρίσεως· και εάν τον παλαιόν εκείνον κόσμον της εποχής του κατακλυσμού δεν ελυπήθη, αλλά διεφύλαξε μόνον τον Νώε και επτά άλλους από την καταστροφήν, όταν εξαπέλυσε τον κατακλυσμόν στον κόσμον των ασεβών· και εάν τας πόλεις των Σοδόμων και της Γομόρρας τας έκαψε και τας έκαμε στάκτην και τας κατεδίκασε εις την φοβεράν αυτήν καταστροφήν, να μένουν ως παράδειγμα της θείας οργής προς εκείνους, που θα εζούσαν στο μέλλον με ασέβειαν και φαυλότητα· και εάν τον δίκαιον Λωτ τον εγλύτωσε όταν εταλαιπωρείτο και υπέφερε από την φαύλην συμπεριφοράν και ζωήν εκείνων, που με τας βδελυράς ακολασίας των καταπατούσαν και παρεβίαζαν τους φυσικούς θεσμούς της συνειδήσεως, διότι ο δίκαιος Λωτ βλέπων με τα μάτια του και ακούων καθημερινώς τας φαυλότητας εκείνων εν μέσω των οποίων κατοικούσε, έθετεν εις δοκιμασίαν και βάσανον κάθε ημέραν την δικαίαν ψυχήν του με τα παράνομα έργα των, χωρίς καθόλου να παρασυρθή από το ελεεινόν παράδειγμά των. Όλα αυτά μαρτυρούν, ότι γνωρίζει ο Κύριος τους μεν ευσεβείς να τους γλυτώνη και να τους σώζη από δοκιμασίας και περιπετείας, τους δε αδίκους, οι οποίοι και κατά την παρούσαν ζωήν βασανίζονται από την αμαρτωλότητά των, να τους φυλάττη δια την μεγάλην εκείνην ημέραν της Κρίσεως (οπότε και θα τους επιβάλη πλήρη την τιμωρίαν). Εις κρίσιν και αιωνίαν καταδίκην ο Θεός κρατεί μάλιστα εκείνους, που πορεύονται οπίσω από τας σαρκικάς ηδονάς με επιθυμίας που μολύνουν και μιαίνουν, και οι οποίοι καταφρονούν την κυριότητα και εξουσίαν του παντοδυνάμου Θεού. Αυτοί είναι θρασείς και αδίστακτοι δια το κακόν, αλαζονικοί και αναιδείς. Δεν φοβούνται και δεν τρέμουν, όταν βλασφημούν και χλευάζουν και αυτούς τους ενδόξους αγγέλους. Εις στιγμήν κατά την οποίαν οι άγγελοι, αν και κατά την ισχύν και την δύναμιν είναι μεγαλύτεροι, δεν εκφέρουν ενώπιον του Κυρίου κρίσιν υβριστικήν ούτε και εναντίον των πονηρών δαιμόνων. Αυτοί δε οι αιρετικοί, σαν άλογα ζώα, γεννημένα δια να ακολουθούν τας φυσικάς ορμάς, θα καταδικασθούν ασφαλώς εις φθοράν και απώλειαν, διότι υβρίζουν και βλασφημούν, εκείνα τα οποία αγνοούν, δηλαδή τους αγγέλους. Θα πάρουν δε ως μισθόν την πρέπουσαν τιμωρίαν της αδικίας των. Αυτοί θεωρούν ως ηδονήν και απόλαυσιν το να οργιάζουν εις τρυφηλάς διασκεδάσεις, όχι μόνον την νύκτα, αλλά και την ημέραν. Είναι στίγματα και όνειδος της κοινωνίας και θεωρούν απόλαυσιν και ηδονήν να παραπλανούν τους άλλους με τας απάτας των, τας οποίας μάλιστα θέτουν εις κυκλοφορίαν, όταν συντρώγουν μαζή σας. Έχουν μάτια γεμάτα από αισχράς επιθυμίας και τα οποία μάτια συνεχώς και ακαταπαύστως αμαρτάνουν. Εξαπατούν με δελεαστικά και απατηλά λόγια ψυχάς, που δεν είναι στηριγμέναι εις την πίστιν και την αρετήν. Έχουν αυτοί καρδίαν γυμνασμένην εις την αχόρταστον επιθυμίαν του χρήματος και των ηδονών. Είναι τέκνα της κατάρας! Αφού εγκατέλειψαν τον ευθύν δρόμον, παρεπλανήθησαν εις τας αδιεξόδους της αμαρτίας. Ηκολούθησαν τον δρόμον και το κακόν παράδειγμα του Βαλαάμ, υιού του Βοσόρ, ο οποίος ηγάπησε μισθόν της αδικίας (όταν επήρε χρήματα από τον βασιλέα των Μωαβιτών, δια να καταρασθή εν γνώσει του άδικα, τον λαόν του Θεού, τους Ισραηλίτας). Αλλ' επήρε τον πρέποντα έλεγχον δια την παρανομίαν του αυτήν. Διότι το υποζύγιόν του, όνος εκ φύσεως άφωνος, ωμίλησε με φωνήν ανθρώπου και ημπόδισε την παράφρονα αυτήν πράξιν του προφήτου εκείνου. Αυτοί είναι κατάξερες, χωρίς νερό, πηγές, σύννεφα που τα σπρώχνουν με ορμήν θυελλώδεις άνεμοι. Δι' αυτούς έχει φυλαχθή και τους περιμένει το κατάμαυρο αιώνιον σκοτάδι του Άδου. Διότι αυτοί ομιλούν με εξωγκωμένους κτυπητούς λόγους, γεμάτους ψεύδος και ματαιότητα, και παρασύρουν με το δόλωμα των σαρκικών επιθυμιών και των ακολασιών, τους αστηρίκτους πιστούς, οι οποίοι εν τούτοις έχουν όντως ξεφύγει από τους ειδωλολάτρας, τους ζώντας μέσα εις την πλάνην της αμαρτίας. Και υπόσχονται εις αυτούς λύτρωσιν και ελευθερίαν, ενώ αυτοί είναι δούλοι της διαφθοράς, που οδηγεί εις την καταστροφήν. Διότι εις εκείνο το πάθος, από το οποίον κανείς έχει νικηθή, εις αυτό και έχει υποδουλωθή. Διατί εάν, αφού απέφυγαν τους μολυσμούς του αμαρτωλού κόσμου χάρις εις την πλήρη γνώσιν του Κυρίου και Σωτήρος Ιησού Χριστού, ενεπλάκησαν πάλιν και έπεσαν εις τας αμαρτωλάς ηδονάς και νικώνται από αυτάς, τότε το τελευταίον των κατάντημα είναι χειρότερον από το πρώτον. Διότι ήτο πολύ καλύτερον δι' αυτούς, να μη είχαν γνωρίσει καθόλου τον δρόμον της δικαιοσύνης, παρά, αφού τον εγνώρισαν καλά, να φύγουν και να απομακρυνθούν από το παραδοθέν εις αυτούς άγιον θέλημα του Κυρίου και να επιστρέψουν εις την ακαθαρσίαν της αμαρτωλότητος. Έτσι δε έχει πραγματοποιηθή εις αυτούς εκείνο, που η αληθινή παροιμία λέγει· “σκυλί που γύρισε πάλι στο ξέρασμά του” και χοίρος, που, αφού ελούσθη και εκαθαρίσθη, εκυλίσθη πάλιν μέσαν εις την λάσπην”.»
(Β΄ Πέτρου 2:1-22)
Οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος μαρτύρησαν στη Ρώμη, την περίοδο των διωγμών που εξαπόλυσε ο αυτοκράτορας Νέρωνας το 67 μ.Χ.
Η κήρυξη του Ευαγγελίου στην Ευρώπη
Πώς ήταν η Ευρώπη την εποχή των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου;
Την εποχή εκείνη, ο παγανισμός και η πολυθεΐα ήταν ευρέως διαδεδομένοι στους περισσότερους λαούς της Ευρώπης.
Οι απόστολοι χρειάστηκε να αντιμετωπίσουν την υπερηφάνεια της ελληνορωμαϊκής φιλοσοφίας, η οποία δεν μπορούσε να δεχτεί τα Πάθη και την Ανάσταση του Χριστού, την ταπεινή αγάπη του Παντοδύναμου Θεού και την προοπτική της αιώνιας ζωής. Η έννοια του θανάτου κρατούσε την εποχή εκείνη ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο σε πνευματική δουλεία: «καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους, ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας.» (Εβραίους 2:15). Έτσι, η πίστη σε έναν Θεό που δεν ανήκει στους θνητούς, αλλά εμφανίζεται νικητής επί του θανάτου, αποτέλεσε μια αληθινή απελευθέρωση για πολλούς ανθρώπους.
Μεταξύ άλλων, το έργο των αποστόλων αντιμετωπίστηκε με εχθρότητα από τις ίδιες τις πολιτικές αρχές, παρά το γεγονός πως οι Άγιοι Πέτρος και Παύλος, με πλήθος επιστολών, ζητούσαν τον σεβασμό των εκπροσώπων της αυτοκρατορικής εξουσίας, καθώς και των διοικητικών και στρατιωτικών αρχών. Οι απόστολοι δεν εξίσωσαν τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία με τη Βασιλεία των Ουρανών, ούτε τον αυτοκράτορα με τον αιώνια ζωντανό Κύριο. Αυτός ακριβώς ήταν και ο λόγος για τον οποίο διώχθηκαν και μαρτύρησαν για τον Χριστό.
Γιατί στρεφόμαστε στους Αγίους Αποστόλους για βοήθεια;
Οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος αποτελούν τους πρώτους διδασκάλους και ιεροκήρυκες της πίστης. Είναι πρότυπα ιεραποστόλων, καθώς και αγγελιοφόροι της ζωής και της ενότητας της Εκκλησίας. Μέσα από τη ζωή, τα έργα και τα γραπτά τους κείμενα, μας διδάσκουν να αγαπάμε τον Χριστό, το Ευαγγέλιο και την Εκκλησία, να προσευχόμαστε για τη θεραπεία και τη σωτηρία όλων των ανθρώπων, ανεξαρτήτως φυλής, φύλου, εθνικότητας ή κοινωνικής θέσης. Για εμάς τους Χριστιανούς, τα πρόσωπά τους αποτελούν πρότυπα συμφιλίωσης, συγχώρεσης, ενότητας και αγιοσύνης. Μας διδάσκουν να ελπίζουμε αδιάκοπα, να εργαζόμαστε κάνοντας θεάρεστες πράξεις και να μην στηρίζουμε τη ζωή μας στη θνητή μας υπόσταση. Αντιθέτως, μας προτρέπουν να βασιζόμαστε στη χάρη του ζώντος Θεού, αυτού που αποκαλύφθηκε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού και έσωσε τους ανθρώπους.
Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί προσεύχονται με θέρμη στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο ζητώντας τη μεσιτεία και τη βοήθειά τους σε όλες τις δυσκολίες της ζωής.
Προσευχή στους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο
Απολυτίκιο
Οἱ τῶν Ἀποστόλων πρωτόθρονοι, καὶ τῆς Οἰκουμένης διδάσκαλοι, τῷ Δεσπότῃ τῶν ὅλων πρεσβεύσατε, εἰρήνην τῆ οἰκουμένῃ δωρήσασθαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος.
Κοντάκιο
Τοὺς ἀσφαλεῖς καὶ θεοφθόγγους κήρυκας, τὴν κορυφὴν τῶν Μαθητῶν σου Κύριε, προσελάβου εἰς ἀπόλαυσιν, τῶν ἀγαθῶν σου καὶ ἀνάπαυσιν, τοὺς πόνους γὰρ ἐκείνων καὶ τὸν θάνατον, ἐδέξω ὑπὲρ πᾶσαν ὁλοκάρπωσιν, ὁ μόνος γινώσκων τὰ ἐγκάρδια.
Η Εικόνα των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου
Στην ορθόδοξη εικονογραφία υπάρχουν δύο διαφορετικές αναπαραστάσεις των Αγίων Αποστόλων. Στην πρώτοι οι δύο άγιοι εμφανίζονται μετωπικά, να κρατούν ανάμεσά τους την Εκκλησία του Χριστού και όλη την οικουμένη. Στα χέρια τους έχουν τον λόγο του Θεού, όπως καταγράφηκε στις επιστολές, τα ιερά κείμενα και το Ευαγγέλιο της Εκκλησίας. Σύμφωνα με τον δεύτερο εικονογραφικό τύπο, οι δύο άγιοι εμφανίζονται αγκαλιασμένοι. Τα πρόσωπά τους ακουμπούν δηλώνοντας την αμοιβαία εν Χριστώ αγάπη και αφοσίωσής τους.
Στο Άγιον Όρος φυλάσσεται η ιερή και θαυματουργή εικόνα των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, η οποία είναι τοποθετημένη στην Ιερά Μονή Καρακάλλου.
