Λόγοι των αγίων για την προσευχή

Η προσευχή στην ορθόδοξη χριστιανική παράδοση δεν αποτελεί απλώς ένα θρησκευτικό τελετουργικό, αλλά ταυτίζεται με τον πυρήνα της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό. Η προσευχή είναι η πραγμάτωση του «καθ’ ομοίωση», καθώς ο εκάστοτε πιστός στρέφεται προς το φως και αναζητά την κοινωνία με τον Δημιουργό του. Δεν πρόκειται για μια μονόπλευρη πράξη, αλλά για τον διάλογο του ανθρώπου με το πρόσωπο του Κυρίου, της Θεοτόκου και των επουρανίων δυνάμεων.

Οι άγιοι της εκκλησίας μας τόνισαν επανειλημμένως τη σημασία και τη δύναμη της προσευχητικής διαδικασίας, η οποία δύναται να μεταμορφώσει τον άνθρωπο. Ο λόγος τους περί προσευχής παραμένει εμπνευσμένος, φωτεινός και επίκαιρος.

Λόγοι των αγίων για την προσευχή

Όσιος Νείλος ο Ασκητής

• Αγωνίσου να κρατάς τον νου σου την ώρα της προσευχής κουφό και άλαλο. Έτσι θα μπορέσεις να προσευχηθείς.
• Η προσευχή είναι βλάστημα πραότητας και αοργησίας, είναι προβολή χαράς και ευχαριστίας, προφύλαγμα από τη λύπη και την αθυμία.
• Θα βρεις τον καρπό της όποιας δυσχέρειας υπομένεις, φιλοσοφώντας την την ώρα της προσευχής.
• Αν είσαι υπομονετικός, θα προσεύχεσαι με χαρά.
• Η απερίσπαστη προσευχή είναι η ύψιστη νόηση του νου, είναι ανάβαση του νου προς τον Θεό.

Άγιος Εφραίμ Κατουνακιώτης

• Η καλύτερη προσευχή είναι ό,τι εσύ επινοείς εκείνην την ώρα. Δεν είναι μόνον, θέλω να διαβάσουμε τη Μετάληψη για να μεταλάβουμε, τρόπον τινά, αύριο. Επαναλαμβάνουμε: «από ρυπαρών χειλέων, από βδελυράς καρδίας...»· διαβάζουμε, ούτε καταλαμβάνουμε τι λέμε. Εσύ ο ίδιος να βρεις προσευχή, εσύ ο ίδιος· ώστε να καταλαβαίνεις τι λες εις τον Θεό. Αυτό έχει μεγάλη δύναμη, πολύ μεγάλη!
• Και ο άνθρωπος, όταν προσεύχεται εις τον Θεό, απορροφά, τρόπον τινά, τις ιδιότητες του Θεού. Ο Θεός είναι αγαθός, δεν οργίζεται, μακροθυμεί. Και εσένα μετά την προσευχή, σού 'ρχεται ένα τέτοιο πράγμα, μακροθυμία, ό,τι να σου κάνει ο άλφα ή ο βήτα δεν σε πειράζει. Επειδή η χάρις σε χαρίτωσε. Θα σε κάνει κατόπιν πάντα προσευχόμενον. Ναι. Επήρες αυτή την ιδιότητα. Προσευχόμενος εις τον Θεό, πήρες αυτή την ιδιότητά Του.
• Δοκίμασε τον εαυτό σου, πάρε το κομποσκοινάκι σου, κάθησε μια ώρα, κάνε κομποσκοίνι, κουράστηκες. Ε, τότες θέλεις άλλην τροφή, βάλε λίγη ανάγνωση ή ψάλλε ή κάνε κανένα άλλο σωματικό έργο. Η αλλαγή της πνευματικής τροφής ωφελεί, πολύ ωφελεί...
• Η προσευχή, το κομποσχοίνι, η ελεημοσύνη νικά το έλεος του Θεού. Καμιά αμαρτία δεν είναι μεγαλύτερη από το έλεος του Θεού.

Άγιος Γρηγόριος ο Σιναΐτης

• Η προσευχή ως προς την ποιότητα της είναι συνουσία και ένωσις του ανθρώπου με τον Θεόν, ενώ ως προς την ενέργειά της, σύστασις και διατήρησις του κόσμου, συμφιλίωσις με τον Θεόν, μητέρα των δακρύων, καθώς επίσης και θυγατέρα, συγχώρησις των αμαρτημάτων, γέφυρα που σώζει από τους πειρασμούς, τοίχος που μας προστατεύει από τις θλίψεις, συντριβή των πολέμων, έργο των Αγγέλων, τροφή όλων των ασωμάτων, η μελλοντική ευφροσύνη, εργασία που δεν τελειώνει, πηγή των αρετών, πρόξενος των χαρισμάτων, αφανής πρόοδος, τροφή της ψυχής, φωτισμός του νου, πέλεκυς που χτυπά την απόγνωση, απόδειξις της ελπίδος, διάλυσις της λύπης, πλούτος των μοναχών, θησαυρός των ησυχαστών, μείωσις του θυμού, καθρέπτης της πνευματικής προόδου, φανέρωσις των μέτρων, δήλωση της πνευματικής καταστάσεως, αποκάλυψης των μελλοντικών πραγμάτων, σημάδι της πνευματικής δόξης που έχει κανείς.

Μέγας Βασίλειος

• Η προσευχή πολλές φορές δεν αλλάζει τα πράγματα για εσένα, αλλάζει εσένα για τα πράγματα.