Επίσκοπος
Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε στην πόλη Νεοκαισάρεια (βόρεια Μικράς Ασίας). Στην νεότητά του, σπούδασε στην Αλεξάνδρεια υπό τον πρεσβύτερο Ωριγένη. Επιστρέφοντας στη Νεοκαισάρεια, αποσύρθηκε στην έρημο, όπου με νηστεία και προσευχή απέκτησε υψηλή πνευματική τελειότητα και τα δώρα της προφητείας και της διακονίας. Ο Επίσκοπος Φεδίμ από την πόλη Αμασεία, μαθαίνοντας για τον Άγιο Γρηγόριο, αποφάσισε να τον διορίσει επίσκοπο στη Νεοκαισάρεια. Πριν από την χειροτονία του, ο Άγιος Γρηγόριος προσευχήθηκε θερμά, ζητώντας από τον Θεό και την Μητέρα του Θεού να του αποκαλύψουν τον αληθινό τρόπο λατρείας της Αγίας Τριάδας. Κατά τη διάρκεια της προσευχής του, η Υπεραγία Θεοτόκος του εμφανίστηκε μαζί με τον Απόστολο Ιωάννη τον Θεολόγο, ο οποίος δίδαξε στον Άγιο Γρηγόριο πώς να ομολογεί σωστά το μυστήριο της Αγίας Τριάδας. Ο Άγιος Γρηγόριος κατέγραψε όλα όσα του αποκάλυψε ο Ιωάννης ο Θεολόγος. Αυτή η μεγάλη Θεία Αποκάλυψη έγινε η βάση της διδασκαλίας για την Αγία Τριάδα, η οποία αργότερα αναπτύχθηκε από τους Πατέρες της Εκκλησίας: Βασίλειο τον Μέγα, Γρηγόριο τον Θεολόγο και Γρηγόριο τον Νύσσης.
Εκοιμήθη γύρω στο 266–270 μ.Χ.
