Τι είναι το Σαρανταλείτουργο;

Το σαρανταλείτουργο αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες παραδόσεις της ορθόδοξης εκκλησίας. Πρόκειται για μια σειρά ιερών ακολουθιών, κατά τις οποίες διαβάζονται καθημερινά τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων, ενισχύοντας πνευματικά και ωφελώντας τόσο αυτούς που συμμετέχουν στις ακολουθίες όσο και τα αγαπημένα τους πρόσωπα.

Στο Άγιον Όρος το σαρανταλείτουργο τελείται μέσα σε πλήρη κατάνυξη, ενώ οι καθημερινές προσευχές των μοναχών αποτελούν ευλογία για όλους τους πιστούς.

Τι είναι το σαρανταλείτουργο;

Το σαρανταλείτουργο είναι μια σειρά σαράντα ακολουθιών, κατά τις οποίες μνημονεύονται τα ονόματα των ανθρώπων που έχουν κατατεθεί στον ναό από τους πιστούς.

Πρόκειται για μια μακρά παράδοση της εκκλησίας, βασισμένη σε τρεις θεμελιώδεις αρχές του χριστιανισμού:

• στο ότι η Θεία λειτουργία αποτελεί την κορωνίδα της προσευχητικής διαδικασίας και της ομολογίας της πίστης
• στην αρχή της αγάπης προς τον συνάνθρωπο και στη δύναμη της προσευχής για το καλό του
• στη βεβαιότητα πως ο Θεός εισακούει τις προσευχές και ανταποκρίνεται σε αυτές, προσφέροντας παρηγοριά στις ψυχές των ανθρώπων.

Η πρακτική του σαρανταλείτουργου έχει τις ρίζες της στους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού. Συνδέεται, μεταξύ άλλων, με την ιδέα της αδιάλειπτης προσευχής και της προσφοράς που ενώνει τον επίγειο με τον επουράνιο κόσμο.

Γιατί κάνουμε σαρανταλείτουργο;

Σύμφωνα με τις διδαχές των Πατέρων της Εκκλησίας:

• η καθημερινή τέλεση της Θείας λειτουργίας αποτελεί κορυφαία εκκλησιαστική πράξη, ένδειξη πίστης και παράκλησης προς τον Κύριο
• η μνημόνευση των ονομάτων υπέρ υγείας, φώτισης και προστασίας είναι ψυχοφελής και δύναται να ενισχύσει τα αγαπημένα μας πρόσωπα στις δυσκολίες του καθημερινού βίου
• η μνημόνευση των ονομάτων υπέρ αναπαύσεως προσφέρει γαλήνη και ελαφραίνει τις ψυχές των κεκοιμημένων, όπως ακριβώς και το άναμμα του κεριού, που θερμαίνει τις ψυχές τους και τις φέρνει εγγύτερα στον Θεό

Έτσι, με την καθημερινή τέλεση των ακολουθιών και τη διαρκή μνημόνευση των ονομάτων οι πιστοί δέχονται μεγάλη παρηγοριά. Συγκεκριμένα, το σαρανταλείτουργο είναι αφορμή να προσευχηθούμε για:

• υγεία και προστασία
• καθοδήγηση σε δύσκολες αποφάσεις
• πνευματική και σωματική θεραπεία
• ανάπαυση των αγαπημένων μας προσώπων
• ευχαριστία για τις ευεργεσίες που δεχτήκαμε.

Πώς μπορώ να συμμετέχω στο σαρανταλείτουργο;

Για να συμμετέχει κανείς στο σαρανταλείτουργο αρκεί να ετοιμάσει ένα δίπτυχο με τα ονόματα των ζώντων και των κεκοιμημένων που θα ήθελε να διαβαστούν και να τα καταθέσει στον ναό, προκειμένου να μνημονευτούν από τον ιερέα κατά τη διάρκεια της Θείας λειτουργίας.

Θα πρέπει, βέβαια, να γνωρίζουμε πως, πέρα από την κατάθεση των ονομάτων και τη νοερή μας προσευχή, είναι σημαντικό να παραβρισκόμαστε στον ναό κατά την τέλεση της ακολουθίας. Η συμπροσευχή μας με τον ιερέα και τα υπόλοιπα μέλη της εκκλησίας μας καθιστά κομμάτι της κοινωνίας του Χριστού και ενώνει την παράκλησή μας με τη δική τους. Άλλωστε, όπως ο ίδιος ο Κύριος είπε:

«…οὗ γάρ εἰσι δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν.»

Πόσα ονόματα γράφουμε για το σαρανταλείτουργο;

Δεν υπάρχει περιορισμός ως προς το πόσα ονόματα μπορεί κανείς να καταθέσει στον ναό για μνημόνευση.

• Δημιουργήστε δύο στήλες με ονόματα υπέρ υγείας και υπέρ αναπαύσεως
• Γράψτε τα ονόματα σε γενική θεωρώντας πως προηγείται η φράση «Μνήσθητι Κύριε του δούλου Σου…»
• Σημειώστε τα ονόματα των συζύγων πλάι-πλάι θεωρώντας τους ως μία μονάδα

Τι πάμε στη εκκλησία;

Όταν καταθέτουμε στον ναό τα ονόματα που θέλουμε να μνημονευτούν συχνά προσφέρουμε ως δώρα και άλλα χρήσιμα αγαθά όπως:

• Πρόσφορο
• Κρασί
• Έλαιο
• Θυμίαμα
• Κεριά

Πόσο κοστίζει το σαρανταλείτουργο;

Το κόστος για το σαρανταλείτουργο εξαρτάται από τις ανάγκες του εκάστοτε ναού και της εκάστοτε μονής.

Είναι μια σειρά από σαράντα ιερές ακολουθίες και, συνεπώς, ένα μυστήριο με μεγάλη διάρκεια. Τις περισσότερες φορές, οι πιστοί επιλέγουν να προσφέρουν μαζί με τα ονόματα ορισμένα υλικά αγαθά, τα οποία είναι χρήσιμα για τον ναό, καθώς και να συνεισφέρουν οικονομικά με κάποια χρηματική δωρεά.

Ακόμη, εξαιτίας της μεγάλης ζήτησης, ορισμένες μονές έχουν καθορίσει το ποσό για τη μνημόνευση ονομάτων στις ακολουθίες του σαρανταλείτουργου. Περιορίζουν, με τον τρόπο αυτό, τον τεράστιο όγκο ονομάτων και ορίζουν το κόστος, προκειμένου να είναι ίδιο για όλους.

Το σαρανταλείτουργο αποτελεί μια σπουδαία προσφορά αγάπης, ένα δώρο που υπερβαίνει τον χρόνο και ενώνει τον κάθε πιστό με τη ζωντανή προσευχή της Εκκλησίας.