Αρχιδιάκονος
Ο Άγιος Στέφανος ήταν ένας από τους επτά διακόνους που χειροτονήθηκαν από τους ίδιους τους αποστόλους. Υπήρξε ο πρώτος μάρτυρας της Εκκλησίας, ο οποίος θυσιάστηκε για τον Θεό περίπου στην ηλικία των τριάντα χρονών. Χαρακτηρίζεται, έτσι, ως Πρωτομάρτυρας και Αρχιδιάκονος της Εκκλησίας. Ήταν η απαρχή των μαρτύρων και ο θεμελιωτής της ομολογίας το ονόματος του Χριστού, καθώς κανένας πριν από αυτόν δεν είχε χύσει το αίμα του για την αλήθεια του Ευαγγελίου.
Γεμάτος με το Άγιο Πνεύμας, ο Άγιος Στέφανος κήρυττε με θάρρος και δύναμη τον χριστιανισμό. Νικούσε τους Ιουδαίους νομοδιδασκάλους και αποδείκνυε την αλήθεια της πίστης. Αυτοί, θέλοντας να τον εκδικηθούν, τον συκοφάντησαν, υποστηρίζοντας πως βλασφημεί τον Θεό και τον Μωυσή. Τον έσυραν ενώπιον του δικαστηρίου και του αρχιερέως. Εκφώνησε τότε έναν πύρινο λόγο, παρουσιάζοντας την ιστορία του εβραϊκού λαού και ασκώντας κριτική στους Ιουδαίους για τους διωγμούς των προφητών και τη θανάτωση του Μεσσία. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, είδε ξαφνικά τον ουρανό να ανοίγει και τον Χριστό εν δόξη να στέκεται στη δεξιά πλευρά του Θεού. Μίλησε τότε φωναχτά για το όραμά του. Οι Ιουδαίοι, κλείνοντας τα αυτιά τους, όρμησαν πάνω του, τον έσυραν έξω από την πόλη και τον λιθοβόλησαν. Ο άγιος προσευχόταν για τη σωτηρία τους, παρά τον πόνο και την ταπείνωση.
Λίγο πριν κλείσει τα μάτια του, ο Άγιος Στέφανος αναφώνησε: «Κύριε Ιησού Χριστέ, δέξου το πνεύμα μου και μη λογαριάσεις αυτή τους την αμαρτία». Έτσι, παρέδωσε με χαρά την ψυχή του στα χέρια του Θεού.
Το σώμα του Αγίου Πρωτομάρτυρα Στέφανου ρίχτηκε στα θηρία για να το κατασπαράξουν. Ωστόςο, ο Ιουδαίος διδάσκαλος Γαμαλιήλ μαζί με τον γιο του Αβίβ το πήραν κρυφά και το έθαψαν στο κτήμα τους. Οι δυο τους πίστεψαν στον Χριστό και βαπτίστηκαν.
Η μνήμη του αγίου τιμάται από την Εκκλησία στις 27 Δεκεμβρίου.
