Ο Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος γεννήθηκε το 946 στην πόλη Γαλατία (Παφλαγονία) και έλαβε βασική κοσμική εκπαίδευση στην Κωνσταντινούπολη. Σε ηλικία 25 ετών, ένιωσε κλήση για μοναστική ζωή και αποσύρθηκε στη Μονή Στουδίου, όπου υπηρέτησε υπό την καθοδήγηση του Γέροντα Συμεών του Ευλογημένου. Ο κύριος ενθουσιασμός της ζωής του ήταν η αδιάλειπτη προσευχή του Ιησού. Αναζητούσε την απομόνωση και περνούσε νύχτες στο νεκροταφείο, γεγονός που τον οδήγησε σε ιδιαίτερες καταστάσεις έκστασης. Το 980, ο σεβάσμιος διορίστηκε ηγούμενος της μονής του Αγίου Μαμα, όπου παρέμεινε σε αυτή τη θέση για 25 χρόνια, φέρνοντας την παραμελημένη οικονομία της κοινότητας σε τάξη.
Ο Συμεών συνδύασε την καλοσύνη με τη αυστηρότητα. Τιμώρησε τον μαθητή Αρσένιο για την εξόντωση κοράκων, ενώ έδειξε καλοσύνη στον επίσκοπο που είχε σκοτώσει έναν νέο. Η αυστηρή του πειθαρχία προκάλεσε δυσαρέσκεια μεταξύ των αδελφών, και μια φορά σχεδόν έγινε θύμα επιδρομής. Μετά τη θεία λειτουργία, προσευχήθηκε για συγχώρεση για τους ενοχλημένους αδελφούς.
Γύρω στο 1005, ο σεβάσμιος παρέδωσε την ηγουμενία στον Αρσένιο και εγκαταστάθηκε σε ανάπαυση, όπου δημιούργησε τα θεολογικά του έργα, συμπεριλαμβανομένων των "Δραστηρίων Θεολογικών Κεφαλαίων" και "Λόγος περί Πίστεως." Η διδασκαλία του για τον νέο άνθρωπο και την "θεοποίηση της σάρκας" προκάλεσε διαμάχες με τον κλήρο, γεγονός που οδήγησε στην εξορία του στις ακτές του Βοσπόρου, όπου ίδρυσε τη μονή της Αγίας Μαρίνας.
Ο άγιος αναπαύθηκε ειρηνικά στον Θεό το 1021. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, έλαβε το χάρισμα της θαυματουργίας, και πολλά θαύματα συνέβησαν μετά τον θάνατό του, συμπεριλαμβανομένης της εύρεσης της εικόνας του. Η ζωή του γράφτηκε από τον σεβάσμιο Νικήτα Στηθάτο.
