Ο Άγιος Σέργιος του Σουχτόμ (στον κόσμο Στέφανος) ήταν σχήμα μοναχός της Μονής Σουχτόμ, που βρίσκεται στο χωριό Σουχτόμ, 50 χιλιόμετρα από την πόλη Τσερεπόβετς. Τα άγια λείψανά του θάφτηκαν κάτω από την εκκλησία της μονής, η οποία έγινε ο ενοριακός Ναός του Προστατίου. Στην επιγραφή του τάφου του αναφέρεται ότι εκοιμήθηκε στις 19 Μαΐου 1609, την ημέρα της μνήμης του Αγίου Πατριάρχη Πατρικίου, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μεγάλου Δούκα Βασιλείου Ιβάνωβιτς Σουΐσκι και υπό τον Άγιο Πατριάρχη Ερμογένη. Ο Άγιος Σέργιος γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Καζάν, και στην παιδική του ηλικία τρεφόταν με 'κριθάρι και αζύμωτο μαστίχα', και καθώς μεγάλωνε, κατανάλωνε μόνο ξερό ψωμί και λίγο νερό, δύο φορές την εβδομάδα.
Αφήνοντας την Καζάν, ξεκίνησε ένα τριετές προσκύνημα στην Παλαιστίνη, την Κωνσταντινούπολη και την Ελλάδα, προσκυνώντας τα άγια μέρη και μαθαίνοντας τη μοναστική ζωή. Στη συνέχεια, όπως αναφέρεται, 'ήρθε άκοπος από την Παλαιστίνη στη Μεγάλη Νόβγκορον στην Καθεδρική Εκκλησία της Αγίας Σοφίας, της Σοφίας του Θεού; από τη Νόβγκορον, πήγε στη Μονή Σολοβέτσκι των αγίων πατέρων Ζωσίμα και Σαββατίου.'
Το 1603, ο άγιος δούλος του Θεού ήρθε στην περιοχή του Βολογκάντ, όπου έλαβε τη μοναχική κουρά από τον ηγούμενο της Μονής Αναστάσεως Τσερεπόβετς, Αρχιμανδρίτη Ισαΐα, ο οποίος, όντας εικονογράφος, αργότερα ζωγράφισε μια εικόνα του αγίου μαθητή του.
Για τη σκληρή ασκητική ζωή του Αγίου Σέργιου, λέγεται ότι 'παρέμεινε χωρίς ύπνο μέρα και νύχτα; στις προσευχές, τις νηστείες και τις γονυκλισίες, νηστεύει χωρίς να έχει; όταν όμως νύσταξε, τότε κοιμόταν λίγο μόνο στους αγκώνες και στα γόνατα.'
Ο Άγιος Σέργιος εκοιμήθηκε σε ηλικία 50 (ή 75) ετών. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, δοξάστηκε από τον Κύριο με πολυάριθμα θαύματα και του δόθηκε το χάρισμα της προφητείας. Για την εξωτερική εμφάνιση του αγίου σχήματος, η επιγραφή στον τάφο του λέει: 'Ήταν μικρός στην ηλικία, είχε λευκό, στρογγυλό πρόσωπο, μαύρα σγουρά μαλλιά, χωρίς γενειάδα, μακρύ μανδύα και μαύρη ράσα.'
