Επίσκοπος
Ο Άγιος Υπάτιος, επίσκοπος Γαγγρών, ήταν ένας από τους 318 αγίους πατέρες που συμμετείχαν στην Α' Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια, κατά την οποία αποκαλύφθηκε η απάτη του Αρείου και η διδασκαλία του ανακηρύχθηκε αιρετική. Είχε το χάρισμα να θαυματουργεί, να θεραπεύει ασθένειες και να εκδιώχνει του δαίμονες. Μάλιστα, σύμφωνα με την παράδοση, μετέτρεψε μια πικρή πηγή ύδατος σε πηγή που ανέβλυζε γλυκό νερό, ενώ με την προσευχή του ξεπήδησε από θερμό ύδωρ με θεραπευτικές ιδιότητες.
Σύμφωνα με μια άλλη αφήγηση, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Κωνστάντιου, ήρθε στο παλάτι ένα μεγάλο φίδι, το οποίο στάθηκε μπροστά από το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο. Ο άγιος, επικαλούμενος τον Κύριο, το έδιωξε, διατάζοντάς το να εισέλθει σε μια καμινάδα, όπου και κάηκε. Ο βασιλιάς ευχαρίστησε τον Θεό και τον άγιο, τιμώντας τον από τότε και στο εξής ως πατέρα.
Οι άνθρωποι που στάθηκαν με μίσος απέναντι στη χαρισματική του προσωπικότητα, του έστησαν ενέδρα και τον σκότωσαν, ρίχνοντάς τον σε έναν βάλτο. Πριν από τον θάνατό του, ο άγιος προσευχήθηκε με πόνο και συντριβή για τους δολοφόνους του. Λίγο αργότερα αυτοί τιμωρήθηκαν από τον Θεό. Το σώμα του αγίου βρέθηκε και θάφτηκε με τιμές από τους κατοίκους της Γάγγρας. Ένας από τους δολοφόνους του, αντικρύζοντας το ιερό λείψανο, ομολόγησε την αμαρτία του και θεραπεύτηκε μονομιάς από τη δαιμονική κατάσταση στην οποία βρισκόταν. Στον τάφο του αγίου, τον οποίο επισκέπτονταν έκτοτε οι άνθρωποι με πίστη και κατάνυξη, συντελέστηκε πλήθος θαυμάτων.
