Ο Προφήτης Ηλίας ήταν ένας από τους μεγαλύτερους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης. Καταγόταν από ένα χωριό της ευρύτερης περιοχής της Γαλαάδ, που ονομαζόταν Θέσβη. Ανήκε στην φυλή του Λευί και έζησε περίπου 900 χρόνια πριν από τη γέννηση του Χριστού.
Από τη νεαρή του ηλικία εγκαταστάθηκε στην έρημο, επιλέγοντας μια ζωή αυστηρής νηστείας και προσευχής. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Αχαάβ, ο οποίος λάτρευε τον δαίμονα Βάαλ, ο άγιος κλήθηκε να υπηρετήσει τον Κύριο ως προφήτης. Η Θεία Χάρη τον έστειλε στον βασιλιά, στον οποίο προφήτευσε πως θα ερχόταν μεγάλος λιμός, εάν ο λαός δεν επέστρεφε στον αληθινό Θεό.
Έτσι και έγινε. Η χώρα υπέφερε από πείνα, ενώ ο Προφήτης Ηλίας ζούσε στην έρημο και επιβίωνε με την τροφή που του έφερναν κοράκια από τον ουρανό. Επιστρέφοντας στο Ισραήλ, επιτέλεσε πλήθος θαυμάτων, που επιβεβαίωσαν την αλήθεια του Θεού. Βλέποντας τις πράξεις του, μεγάλο μέρος του λαού πίστεψε και επέστρεψε στη λατρεία του Κυρίου.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Προφήτης Ηλίας δεν κοιμήθηκε αλλά αναλήφθηκε στον ουρανό ζωντανός, επάνω σε άρμα φωτιάς. Ο Προφήτης Ελισαίος υπήρξε, μάλιστα, μάρτυρας της ανάληψής του.
Στη Μεταμόρφωση του Κυρίου, εμφανίστηκε, μαζί με τον Προφήτη Μωυσή, να συνομιλεί με τον Χριστό στο όρος Θαβώρ.
Από την άλλη, ο Απόστολος Παύλος αναφέρει πως ο προφήτης δεν αναλήφθηκε ποτέ στον ουρανό. Ο Θεός επέτρεψε να φανεί σαν όραμα πως ο άγιος χάθηκε στον ορίζοντα, ενώ αυτός παρέμεινε στη γη με σάρκα και οστά, ζώντας εδώ και χιλιάδες χρόνια ανάμεσα στους θνητούς. Έτσι, ο απόστολος θεωρεί πως ο προφήτης εμφανίστηκε στη Μεταμόρφωση του Κυρίου με το υλικό του σώμα, ως εκπρόσωπος των ζώντων.
Ο Προφήτης Ηλίας θα αποτελέσει, σύμφωνα με την παράδοση της Εκκλησίας, τον πρόδρομο της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού στη γη.
